Bộ lọc tách nước khí nén tách nước ngưng, hơi dầu và bụi ra khỏi dòng khí trước khi khí đi tới thiết bị sử dụng. Nó làm việc bằng hai cơ chế: lực ly tâm đánh văng hạt nước ra thành cốc, và lõi lọc giữ lại phần bụi mịn còn sót. Hãy cùng Tahico đi tìm hiểu về bộ lọc tách nước là gì và cách hoạt động của nó ra sao ngay bây giờ nhé.
Bộ lọc tách nước khí nén là gì?
Bộ lọc tách nước khí nén là thiết bị lắp trên đường khí nén, có nhiệm vụ tách nước ngưng, hơi dầu và hạt bụi ra khỏi dòng khí trước khi khí đi tới thiết bị tiêu thụ.
Cần phân biệt bộ lọc với hai thiết bị thường lắp cạnh nó trên cùng một cụm, gọi tắt là cụm FRL:
| Ký hiệu | Thiết bị | Chức năng |
|---|---|---|
| F | Filter, bộ lọc | Tách nước, dầu, bụi |
| R | Regulator, van điều áp | Đặt và giữ áp suất cho thiết bị phía sau |
| L | Lubricator, bộ châm dầu | Đưa dầu bôi trơn vào dòng khí cho xi lanh và dụng cụ khí nén |
Ba thiết bị này lắp nối tiếp theo đúng thứ tự F rồi R rồi L. Bộ lọc không điều chỉnh áp suất và không bôi trơn thiết bị, đó là việc của hai cái sau.
Ta có thể thấy, hầu hết các vấn đề hỏng hóc của các thiết bị dùng khí nén đều xuất phát từ việc đọng nước bên trong đường ống. Do đó, cách để phòng chừa hỏng hóc hiệu quả nhất là nên thực hiện loại bỏ nước ngay trước khi các thiết bị, dụng cụ tiêu thụ khí nén. Và thiết bị được dùng đến ở đây chính là bộ lọc tách nước.

Cấu tạo bộ lọc tách nước khí nén
Một bộ lọc tách nước tiêu chuẩn gồm năm cụm chi tiết:
| Bộ phận | Vai trò |
|---|---|
| Thân bộ lọc | Vỏ chịu áp, có cửa vào và cửa ra. Thường bằng nhôm đúc |
| Cánh tạo xoáy | Đặt ngay sau cửa vào, ép dòng khí chạy theo hình xoắn ốc để tạo lực ly tâm |
| Lõi lọc | Giữ lại hạt bụi và giọt dầu mịn mà lực ly tâm không tách được. Vật liệu thường là kim loại thiêu kết, sợi thuỷ tinh hoặc vật liệu tổng hợp |
| Cốc chứa nước ngưng | Chứa nước và dầu đã tách. Có loại nhựa trong để nhìn mức nước, có loại kim loại cho áp cao |
| Tấm ngăn và van xả | Tấm ngăn tách vùng nước lắng khỏi dòng khí xoáy để nước không bị cuốn ngược lên. Van xả nằm ở đáy cốc, xả nước ra ngoài |
Van xả có hai kiểu, đây là phần bài cũ không nhắc lần nào:
| Kiểu xả | Cách hoạt động | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Xả tay | Người vận hành vặn núm dưới đáy cốc để xả | Hệ nhỏ, có người trực và nhớ xả hằng ngày |
| Xả tự động | Phao trong cốc nổi lên khi nước đầy, mở van xả rồi tự đóng | Hệ chạy liên tục, hoặc lắp ở vị trí khó với tới |
Quên xả nước là lỗi phổ biến nhất với bộ lọc dùng van xả tay. Cốc đầy nước thì dòng khí cuốn nước ngược trở lại và bộ lọc coi như không còn tác dụng.
Nguyên lý hoạt động của bộ lọc tách nước khí nén
Bộ lọc làm việc theo năm bước, lặp lại liên tục khi có khí đi qua:
- Khí vào: Khí nén từ đường ống đi vào qua cửa vào của bộ lọc.
- Tạo xoáy: Cánh tạo xoáy ép dòng khí chạy theo hình xoắn ốc.
- Ly tâm tách nước: Hạt nước và hạt bụi nặng hơn không khí nên bị lực ly tâm đánh văng ra ngoài, bám vào thành trong của cốc rồi chảy xuống đáy.
- Lọc tinh: Phần khí đã bớt nước tiếp tục đi qua lõi lọc, nơi giữ lại bụi mịn và giọt dầu còn sót. Khí sạch sau đó đi ra cửa ra để cấp cho thiết bị phía sau.
- Xả nước: Nước và dầu đọng ở đáy cốc được tấm ngăn giữ khỏi dòng khí xoáy, rồi xả ra ngoài qua van xả ở đáy cốc.
Hai chi tiết dễ bị hiểu nhầm cần nói rõ: nước xả ra ở đáy chứ không phải ở nắp, và khí sạch đi ra cửa ra để dùng chứ không thoát ra ngoài không khí. Nếu khí thoát ra ngoài thì hệ thống không còn khí để làm việc.

Các cấp lọc và cách chọn đúng cấp lọc
| Cấp lọc | Kích thước hạt giữ được | Dùng khi |
|---|---|---|
| Lọc thô | Khoảng 5 đến 40 micron | Cấp khí cho súng bắn ốc, súng thổi bụi, xi lanh khí thông thường |
| Lọc tinh | Khoảng 1 đến 0,01 micron | Phun sơn hoàn thiện, thiết bị đo, máy CNC |
| Lọc than hoạt tính | Khử hơi dầu và mùi | Thực phẩm, y tế, nha khoa, điện tử |
Cách chọn nhanh: lắp hai bộ nối tiếp. Bộ đầu là lọc thô để giữ phần lớn nước và bụi lớn, bộ sau là lọc tinh để xử lý phần còn lại. Lắp một bộ lọc tinh đơn lẻ ngay đầu đường khí sẽ làm lõi nghẹt rất nhanh vì phải gánh cả bụi thô.
Bộ lọc có thay được máy sấy khí không? Không. Bộ lọc tách được nước ở dạng giọt lỏng, còn hơi ẩm ở dạng hơi thì đi qua bộ lọc rồi ngưng tụ lại ở đoạn ống phía sau khi khí nguội. Muốn khử hơi ẩm thì cần máy sấy khí. Bộ lọc và máy sấy làm hai việc khác nhau và thường lắp cùng nhau.
Có nhất thiết phải sử dụng bộ lọc tách nước khí nén?
Có cần thiết phải sử dụng van lọc khí nén không? Tất nhiên khi không có nó thiết bị vẫn có thể hoạt động bình thường nhưng sau một thời gian sử dụng trong ty và bình nhớt của máy sẽ xuất hiện rất nhiều nước.
Nguyên nhân bởi trong không khí luôn có nước đi kèm, vì vậy mà nếu không lọc tách thì chỉ sau 1 thời gian sử dụng trong ty hoặc bình nhớt sẽ chứa rất nhiều nước. Việc nước và nhớt chứa cùng nhau sẽ ảnh hướng đến chất lượng ty nén, đặc biệt là sự an toàn của người sử dụng.
Khi đó áp lực khí nén sẽ không còn nguyên vẹn, dẫn đến thiết bị sẽ không thể hoạt động bình thường. Thậm chí nó sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của máy nén khí trong quá trình sử dụng sau này.
Nước trong đường khí gây ra bốn vấn đề cụ thể:
- Gỉ sét trong đường ống và bình chứa, mảng gỉ bong ra rồi trôi tới thiết bị phía sau
- Lỗi bề mặt khi phun sơn, nước lẫn trong khí làm sơn nổi hạt hoặc loang
- Kẹt xi lanh và van khí, nước làm trôi lớp mỡ bôi trơn trong xi lanh
- Sai số thiết bị đo dùng khí nén

Thay vào đó người dùng nên đầu tư thêm một bộ lọc tách nước khí nén trong quá trình sử dụng. Bởi giá thành của nó không đáng là bao nếu so với giá khi mua một thiết bị khí nén mới, đồng thời đảm bảo được chất lượng khí nén, bảo vệ hoạt động ổn định và hiệu quả của hệ thống khí nén cũng như các thiết bị sử dụng nguồn cấp khí nén.
Một số lưu ý khi sử dụng và lắp đặt bộ lọc tách nước khí nén
Khi lắp đặt và sử dụng bình lọc khí nén, người dùng cần lưu ý một số điều sau:
- Tùy vào công suất cũng như dung tích bình chứa của máy bơm hơi mà người dùng lựa chọn bộ lọc phù hợp.
- Khi lắp đặt bình lọc nước máy nén khí, ta cần lắp 2 lọc đơn liên tiếp nhau; trong đó lọc đầu sẽ đóng vai trò lọc thô, lọc sau sẽ đóng vai trò lọc tinh, qua đó khí sẽ được tách nước một cách hiệu quả nhất.
- Định kỳ kiểm tra, vệ sinh và bảo dưỡng bộ lọc máy nén khí cũng như máy nén khí để kịp thời phát hiện các sự cố hỏng hóc và đưa ra giải pháp khắc phục hiệu quả.

Trên đây là một số những thông tin cơ bản về bộ tách nước khí nén mà Tahico muốn chia sẻ đến quý vị, hy vọng sẽ giúp ích được cho các bạn. Để được tư vấn cụ thể hơn, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Tahico qua hotline 0987 694 999 hoặc truy cập website https://tahico.com/ để tham khảo thông tin chi tiết.
Bảo dưỡng bộ lọc đúng cách
- Xả nước: với van xả tay, xả cuối mỗi ca làm việc. Cốc đầy nước thì bộ lọc mất tác dụng.
- Thay lõi lọc: chu kỳ theo giờ chạy và độ bẩn của khí [XÁC MINH: chu kỳ khuyến nghị cho các model TAHICO đang bán].
- Ba dấu hiệu cần thay lõi ngay:
- Chênh áp giữa cửa vào và cửa ra tăng rõ, thiết bị phía sau yếu đi
- Có nước ở cửa ra dù cốc chưa đầy
- Cốc lọc chuyển màu vàng đục do dầu bám
- Vệ sinh cốc: cốc nhựa không rửa bằng dung môi vì làm rạn nhựa, chỉ rửa bằng nước và lau khô.
Câu hỏi thường gặp
Bộ lọc tách nước và van điều áp có phải một không?
Không. Bộ lọc tách nước và bụi, van điều áp đặt và giữ áp suất. Hai thiết bị này thường lắp cạnh nhau thành cụm nên hay bị nhầm là một.
Máy nén khí không dầu có cần bộ lọc tách nước không?
Có. Không dầu nghĩa là khí không nhiễm dầu từ buồng nén, nhưng hơi nước trong không khí hút vào thì vẫn còn nguyên. Xem thêm so sánh máy nén khí có dầu và không dầu.
Lắp bộ lọc rồi mà đầu ra vẫn có nước, vì sao?
Bốn nguyên nhân thường gặp: cốc đầy nước chưa xả, lõi lọc đã nghẹt, lắp ngược chiều mũi tên, hoặc lắp quá sát máy nén nên khí còn nóng và hơi nước chưa ngưng tụ.
Bộ lọc có thay được máy sấy khí không?
Không. Bộ lọc tách nước ở dạng giọt lỏng, máy sấy khử hơi ẩm ở dạng hơi. Hệ cần khí khô thật sự phải có cả hai.
Chọn cấp lọc bao nhiêu micron?
Súng bắn ốc và thổi bụi dùng lọc thô là đủ. Phun sơn hoàn thiện và thiết bị đo cần lọc tinh. Thực phẩm và y tế cần thêm lọc than hoạt tính.
Chọn bộ lọc tách nước quy về hai câu hỏi: khí nén của bạn dùng cho thiết bị gì, và thiết bị đó chịu được bao nhiêu nước với dầu. Súng bắn ốc thì lọc thô là đủ. Phun sơn hoàn thiện hay thiết bị đo thì cần lọc tinh, và nhiều khi cần thêm máy sấy khí. TAHICO cung cấp bộ lọc khí nén và phụ kiện đường khí cho garage và nhà xưởng, có kho tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: 64 Đ. TL 44, An Phú Đông, Hồ Chí Minh 727010, Việt Nam
- Hotline: 0987 694 999
- Mail: lienhe@tahico.com
- Fanpage: https://www.facebook.com/CongtyTAHICO/
